Xvesa

Xvesa - generyczny (uniwersalny) serwer X Window System napisany dla platformy x86, systemu Linux.

== Specyfikacja ==
Należy do rodziny minimalistycznych serwerów KDrive TinyX, jednak nie został napisany z myślą o konkretnym producencie kart graficznych. Głównym założeniem przy jego tworzeniu było wsparcie dla szerokiej gamy kart graficznych oraz systemów wbudowanych. Nie wymaga dodatkowych sterowników, gdyż wykorzystuje programową emulację w trybie VM86. Potrafi uruchomić tryby wyświetlania zgodne ze standardem VGA, EGA, VESA 1.1 oraz VESA 2.0. W związku z tym, iż Xvesa nie wymaga żadnych sterowników, wyświetlanie grafiki 2D realizowane jest bez sprzętowej akceleracji, co odbija się niekorzystnie na szybkości działania. Można znacząco przyspieszyć jego działanie dodając w linii komend polecenie "-shadow". Xvesa w trybie shadow framebuffer okazuje się być szybszy niż Xorg ze sterownikiem vesa, ponieważ tryb ten nakazuje procesorowi odświeżać tylko ten obszar obrazu, który ulega zmianie. Szybkość wyświetlania grafiki w trybie shadow framebuffer w dużej mierze zależna jest od rozdzielczości obrazu, palety kolorów, obszaru zmian w obrazie i przede wszystkim szybkości procesora głównego.

== Konfiguracja ==
W odróżnieniu od serwerów Xorg lub XFree86, Xvesa nie korzysta z oddzielnych plików konfiguracyjnych, w których zapisane są ustawienia konfiguracyjne. Wszelkie ustawienia należy wprowadzić za pośrednictwem linii komend. Serwer automatycznie wykrywa mysz, touchpad i klawiaturę.

== Polecenia linii komend ==
Xvesa [:display] [option…]

-display :… - wyświetla obraz na ekranie o przypisanym numerze (domyślnie jest nim zero)

-screen … - wyświetla rozdzielczość i głębie kolorów określoną przez użytkownika

-shadow - funkcja shadow framebuffer znacząco przyspiesza działanie X serwera na niektórym sprzęcie

-listmodes - wyświetla listę trybów graficznych obsługiwanych przez BIOS zainstalowanej karty graficznej

-mode … - uruchamia konkretny tryb wyświetlania

-force - wyłącza zabezpieczenia i próbuje uruchomić wybrany tryb nawet jeśli BIOS wykazuje brak wsparcia dla danego trybu

-videoTest - tryb testowy (uruchamia serwer, momentalnie zatrzymuje, po czym zamyka go)

== Przykładowe polecenia ==
np. "Xvesa :0 -screen 800x600x16" -wyświetla obraz na pierwszym ekranie w rozdzielczości 800x600 w 16-bitowej palecie barw

np. "Xvesa -screen 640x480x24" - uruchamia serwer w rozdzielczości 640x480 z 24-bitową paletą barw

np. "Xvesa -mode 0x0117 & fluxbox -display :0" - uruchamia serwer Xvesa w trybie rozdzielczości 1024x768 w 16-bitowym kolorze wraz z menedżerem okien Fluxbox

== Skróty klawiaturowe ==
Ctrl+Alt+Backspace - natychmiast kończy sesje X serwera

Ctrl+Alt+F1…F12 - przełącza pomiędzy wirtualnymi konsolami

== Bezpieczeństwo ==
Xvesa może umożliwić uruchomienie niebezpiecznego kodu z wszelkimi uprawnieniami. Należy do kategorii niezabezpieczonych serwerów X. Powinien być uruchamiany tylko w środowisku dającym gwarancję bezpieczeństwa.

== Wady ==
*brak obsługi DPMS na niektórym sprzęcie (np. laptopy), (Display Power Management Signalling) system oszczędzania energii monitora)
*brak wsparcia dla kart graficznych opartych na chipsecie Hercules Graphics Card, z powodu braku zgodności tych kart ze standardem VESA
*wyświetla obraz tylko i wyłącznie z odświeżaniem 60 Hz, co może być męczące dla osób używających monitorów kineskopowych
*brak wsparcia dla klawiatur międzynarodowych (z wyjątkiem kodowania Latin-1)
*brak wsparcia dla ekranów dotykowych
*brak wsparcia dla OpenGL
*aby uzyskać niestandardowe rozdzielczości należy użyć rozszerzenia 915resolution (Intel Video BIOS Hack)

== Autorzy ==
Xvesa został napisany przez Juliusza Chroboczka, a następnie rozwinięty przez Keitha Packarda, który dodał wsparcie dla trybów VGA BIOS.

Później projekt rozwijany był przez XFree86 pod nazwą (Vesa) TinyX, a następnie przez X.Org Foundation pod nazwą (Vesa) Kdrive. Obecnie zaprzestano rozwijania tego X serwera.

== Dystrybucje korzystające z Xvesa ==
DemoLinux (począwszy od wersji 3.0)
DeLi Linux
Damn Small Linux oraz Damn Small Linux Not
GParted LiveCD
Knoppix
Puppy Linux
SliTaz (wersje: 1.0, 2.0 oraz 3.0 Xvesa flavor)
SystemRescueCd
Tiny Core Linux
xPUD (do wersji 0.9.1)

Ten artykuł nie został skopiowany z polskiej Wikipedii, lecz przeniesiony przez autora, który własnoręcznie napisał ten arykuł wcześniej na Wikipedii.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-Share Alike 2.5 License.